اسب خزر
Caspian horse
اسب خزر اصیلترین و قدیمیترین اسب ایران و جهان است. حیوانی با قد 90 تا 130 سانتیمتر كه با وجود قد كوتاه خود، تمام خصوصیات یك اسب كامل را داراست.
ویژگیهای كاسپین تمام عیار عبارت است از :
1. رام، مهربان با خلق و خوی خوش 2. سر كوچك 3. چشمان درشت 4. گوشهای كوتاه 5. پیشانی عریض و پهن 6. پشت كوتاه و كپل بلند7. پاهای ظریف و خوش فرم 8. سمهای بیضی شكل و محكم 9. بدن جمع و جور و عضلانی10. دم و یال پر پشت و رنگ یكپارچه
تعداد این نژاد در جهان 1300 راس و در ایران حدود 1000 راس تخمین زده شده و موسسه بین المللی ALBC از آن به عنوان یك نژاد در معرض خطر انقراض نام برده است.
از ابتدای كشف مجدد كاسپین در سال 1965 شخصیت های متعددی در حفاظت از این نژاد پایه تلاش كردهاند و انجمنهای بینالمللی متعددی در كشورهای انگلستان، استرالیا، نیوزلند، برای حفاظت از این ذخیره ارزشمند تشكیل شده و تولیدات آنها به كشورهای متعددی چون ژاپن، كانادا، دانمارك، بلژیك، اردن، برمودا، فرانسه، آلمان، نروژ، هلند و سوئد صادر شده است.
تحقیقات علمی از جمله درKentucky University كاسپین را به عنوان جد اسب اصیل خوزستان (عرب) معرفی میكند و آن را یكی از 4 جد اولیه اسبهای امروزی شناخته بر خلوص ژنتیكی بی مانند آن صحه گذاشتهاند،این بدان معناست كه اسب خزر ایران در تكامل و بوجود آمدن تمامی اسبهای خون گرم دنیا نقش اساسی داشته است. امروزه به جز قسمتهای شمالی ایران (نوار سر سبز حاشیه دریای خزر)كه زیستگاهع اصلی اسب خزر محسوب میشود محلهای دیگری از كشور ایران به تولید و پرورش این نژاد میپردازند از جمله تهران-كردان كرج،استان گلستان، منطقه تالش و رضوانشهرمیباشد.
رنگ تیپیك آن كهر میباشد. این نژاد به همت سركار خانم لوئیز فیروز به دنیا معرفی شد.
اسب تركمن
Turkman horse
اسب سمند بلند بالا، لاغر اندام، كمر دراز تركمن از ذخیرههای ژنتیكی خالص و با ارزش كشور ایران است كه در گسترده تاریخ به لحاظ چابكی، استقامت و پرش مورد تحسین بوده است. این نژاد دارای ویژگیهای منحصر به فردی از جمله قد 148 تا155 سانتیمتر، گوشهای بلند و متحرك، سینه فراخ و متناسب، كپل كم پشت با عرض خوب، مفاصل قوی، سمهای محكم با زاویه درست توانایی تحمل حركات سنگین ورزشی و غیره است. رنگهای اصلی این نژاد كهر، نیله و سمند میباشد. تیرههای تركمن شامل آخال تكه، یموت، چناران و ... میباشد.
از بهترین محلهای پرورش اسب تركمن در ایران دشت تركمن صحرا (شهرستان گنبد كاووس، بندر تركمن، آققلا) واستان خراسان شمالی (بجنورد محدوده مرز بین كشور تركمنستان و ایران)میباشد.
اسب تركمن ایران به جهت دارا بودن قابلیتهای ویژهاش به خصوص برای استفاده در مسابقات كورس مدرن و مسابقات پرش طرفداران زیادی دارد.
امروزه كورسهای اسب تركمن در ایران به دو شكل سنتی و مدرن در جریان است. كورسهای با شكوه سنتی هنوز هم بكر و دست نخورده بر پایه سنتهای كهن به مناسبتهای مختلف نظیر جشن عروسی، ختنه سوران یا تولد فرزند اجرا میشود.
اسب اصیل (عرب)
Asil horse
اسب اصیل نشأت گرفته از بینالنهرین بوده كه به گواه تاریخ از این منطقه به سایر نقاط دنیا راه یافته واكنون این نژاد در دنیا به نام اسب عرب معروف شده است این نژاد دارای توانمندیهای فوقالعاده است كه عبارتند از تركیب عالی بدنی – دست و پای محكم – خونگرم بودن كه در ورزشهای استقامت و امور اصلاح نژادی از آن استفادههای زیادی شده است.
امروزه اسبهای اصیل در همه جای دنیا چشمها را مسحور خود میكند.
از نكات مهم در این نژاد تیرههای آن است كه در خیلی از كشورها بدان توجهی نمیكنند اما در ایران و برخی كشورها اسبهای اصیل را به 5 و7 و 9 زیر تیره تقسیم میكنند.
شامل: 1. همدانی 2. عبیان 3. صگلاوی 4. هدبان 5. كهیدان
ارتفاع ایدهآل این اسب بین 144تا152سانتیمتر است ورنگهای كرنگ، كهر، سیاه و نیله رنگهای غالب این نژاد ایرانی است.
اسب كرد
The Kurd horse
زیستگاه این نژاد در غرب ایران است و به روایت مورخین این نژاد نشأت گرفته از اسب نیسایی است. اسب نیسایی با تصور شگفتانگیز با استخوانبندی بسیار قوی بر سنگهای كوه بیستون نقش بسته است. این اسب سری بزرگ، استخوان پیشانی و ستیغهای كونهای برجسته، گوشها عقب سر و سرشار از توانایی و هوش است. این نژاد فوقالعاده قانع و قوی میباشد و الگوی نقاشی سنتی ایران یكی از تیرههای كرد بنام جاف است سایر تیرههای كرد سنجابی و افشار میباشد.این نژاد اكنون در غرب كشور وشهرهایی چون اصفهان،تهران،تبریزو...وجود دارد.
همان طور كه از اسم این نژاد مشخص است،خاستگاه و منشأ اصلی این اسب در نواحی غربی كشور واقع شده،ناحیهای كه زیستگاه بزرگترین اقوام و تمدنهای بومی در فلات پهناور ایران بوده است.
كاوشهای باستان شناختی در ناحیه غربی كشور حاوی اطلاعات بیپایانی درباره حضور اسب در زندگی و فرهنگ ایرانیان شمالی میباشد.
خصوصیات این نژاد عبارت است از: هوش سرشار،قدرت بالا،سم قوی، سینه پهن، گردن ستبر، بدن عضلانی وقدرتمند، سر بزرگ با ستیغهای برجسته گونه، حركات موزون و دم گیری بسیار زیبا، ارتفاع قد متوسط با رنگهای نیله، كهر، كرنگ وسیاه.
اسب كرد ایران یكی دیگر از نژادهای بسیار اصیل و نادر در سطح جهان است كه از خلوص ژنتیكی بسیار بالایی برخوردار بوده و دارای پشتوانه چندین هزار ساله است.
|
